Më shumë se 40 vende filluan të mërkurën një koalicion për të siguruar kalimin e lirë në ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe detare për eksportet energjetike, pasi faza e nxehtë e luftës mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit të vijë në fund.
Takimi inaugural u organizua virtualisht nga Sekretarja e Jashtme britanike, Yvette Cooper, përballë presionit të rritshëm të Presidentit amerikan, Donald Trump, që i kërkonte aleatëve evropianë të ndihmonin në rihapjen e ngushticës së rëndësishme, ku mijëra anije janë bllokuar.
Cooper theksoi se Irani ka “rrëmbyer” një rrugë ndërkombëtare të enëve detare, duke mbajtur peng ekonominë globale dhe duke paralajmëruar për shqetësime të mëdha në furnizimin me gaz, karburante avioni dhe çmimin e jetesës.
Koalicioni shumëkombësh ka për qëllim përdorimin e “mjetëve diplomatikë dhe ekonomikë” për të mundësuar një kalim të sigurt dhe të qëndrueshëm në ngushticën e Hormuzit, aktualisht nën kontrollin e Teheranit.
Përfaqësuesit nga Italia, Holanda dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kërkuan një “korridor humanitar” për të mbrojtur transportin e plehrave dhe për të parandaluar një krizë të ushqimit.
Kaja Kallas, Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian, e theksoi domosdoshmërinë për të rivendosur një lundrim të sigurt dhe pa taksa në ngushticë, duke marrë parasysh se sulmet iraniane ndaj anijeve civile kanë ndaluar praktikisht trafikun.
Takimi në fjalë kishte për qëllim vlerësimin e situatës dhe forcimin e unitetit mes vendeve pjesëmarrëse, pa marrë vendime operative. Në përgatitje të një rezolute në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, Bahreini synon të mbrojë transportin komercial në këtë rrugë ujore.
Ngushtica e Hormuzit, që transporton një e pesta e naftës dhe gazit të botës, ka një gjeografi komplekse që favorizon taktikat luftarake të Iranit.
Presidenti Trump kërkoi që vendet që përfitojnë nga nafta duhet të mbrojnë vetë këtë kalim, duke e cilësuar si një “nevojë pas konflikti”.
Ai kritikoi aleatë të NATO-s që nuk dërgojnë anijet e tyre luftarake në këtë konfrontim të armatosur, ndërsa Macron e shpalli të pamundur sigurimin e kalimit me forcë ushtarake, duke theksuar rreziqet që do të përballeshin.
