Norvegjia është vendi lider në botë për adoptimin e makinave elektrike (EV), me 9 nga 10 automjete të reja të shitura vitin e kaluar që ishin elektrike. A mund të mësojnë vende të tjera nga suksesi i saj?
Në fillim të vitit 2024, showroom-i i Harald A Møller, një tregtar makinash në Oslo, hoqi dorë nga shitja e makinave me motorë me djegie të brendshme (ICE). Tani, të gjitha makinat në shitje janë elektrike.
“Është e gabuar t’i rekomandosh një klienti të blejë një makinë ICE, sepse e ardhmja është elektrike,” thotë Ulf Tore Hekneby, drejtues i kompanisë.
Revolucioni elektrik i Norvegjisë
Në rrugët e kryeqytetit Oslo, makinat elektrike janë normë. 88.9% e makinave të reja të shitura në Norvegji vitin e kaluar ishin elektrike, një rritje nga 82.4% në 2023. Për disa muaj, shitjet e makinave plotësisht elektrike arritën deri në 98%, ndërsa blerjet e makinave me benzinë ose naftë pothuajse u zhdukën.
Në krahasim, në Mbretërinë e Bashkuar, makinat elektrike përbënin vetëm 20% të regjistrimeve të reja në 2024, ndërsa në SHBA, kjo shifër ishte vetëm 8%.
Politika afatgjata dhe mbështetja ekonomike
Revolucioni elektrik i Norvegjisë ka qenë në zhvillim për më shumë se 30 vite. Në vitet 1990, qeveria filloi të rrisë taksat për makinat me benzinë dhe naftë, ndërsa makinat elektrike u përjashtuan nga këto taksa. Përfitimet përfshinin parkim falas, tarifa të reduktuara rrugore dhe akses në korsitë e autobusëve.
Zëvendësministrja e Transportit, Cecilie Knibe Kroglund, thekson:
“Qëllimi ynë është të sigurojmë që zgjedhja e makinave elektrike të jetë gjithmonë një opsion i qëndrueshëm.”
Ndryshe nga Bashkimi Evropian dhe Mbretëria e Bashkuar, që synojnë të ndalojnë shitjet e makinave me karburant deri në 2030-2035, Norvegjia nuk ka ndaluar shitjen e tyre, por shumica e njerëzve nuk i zgjedhin më.
Rrjeti i madh i karikimit
Norvegjia ka më shumë se 27,000 stacione publike karikimi, që përkthehet në 447 karikues për 100,000 njerëz. Për krahasim, Mbretëria e Bashkuar ka vetëm 89 karikues për 100,000 banorë.
Ekonomia dhe ndikimi social
Pavarësisht se është një prodhues i madh i naftës dhe gazit, Norvegjia mbështet kalimin drejt energjisë së pastër falë burimeve të mëdha të hidroenergjetikës, që përbëjnë 88% të prodhimit të saj të energjisë. Ndërsa për shumë shoferë norvegjezë, si Ståle Fyen dhe Merete Eggesbø, kalimi në makinat elektrike ka kuptim ekonomik dhe etik.
Christina Bu, nga Shoqata Norvegjeze e EV-ve, thotë:
“Norvegjezët nuk janë më miqësorë ndaj mjedisit se njerëzit në vende të tjera. Çelësi është politika e fortë dhe afatgjatë.”
A mund të kopjojnë vende të tjera Norvegjinë?
Norvegjia është një vend i pasur, me një fond sovran prej mbi 1.3 trilionë paund, që i mundëson të financojë projekte të mëdha infrastrukturore dhe të përballojë humbjen e të ardhurave nga taksat mbi karburantet. Por suksesi i saj tregon se me politika të qëndrueshme dhe stimuj të drejtë, vende të tjera mund të ndjekin shembullin e saj.
