Eva dhe Endri Dumani janë një histori prekëse, bashkëjetuar në kampet e Sirisë dhe së fundmi ribashkuar në Shqipëri me nënën e tyre. Ardhja e Evës në Shqipëri pas 12 vjetësh në Siri, përfshirë 6 vjet në kampin Al Houl, u realizua falë një operacioni të koordinuar nga Ministria e Europës dhe Punëve të Jashtme me mbështetje të partnerëve të huaj.
Sipas burimeve, ky proces ishte i ndërlikuar për shkak të aspekteve diplomatike dhe përfshirjes së shërbimeve të inteligjencës shqiptare dhe turke. Pas përmbysjes së regjimit të Asadit në Dhjetor 2024, Eva u transferua në qytetin Adana të Turqisë, ku u prit nga daja i saj, Xhetan Ndregjoni. Ajo dhe Xhetani ishin nën vëzhgimin e inteligjencës turke për disa ditë, ndërsa Eva u intervistua nga agjencitë ligj-zbatuese për të siguruar informacion rreth qëndrimit të saj në Siri.
Ambasada shqiptare në Ankara punoi me autoritetet turke për procedurat e kthimit të Evës në Shqipëri, duke kaluar kështu një proces të ndjeshëm që kërkonte miratimin e presidencës turke. Shqipëria ka realizuar katër operacione të tilla riatdhesimi gjatë gjashtë viteve të fundit, më i fundit në Maj 2022, kur 13 gra dhe fëmijë shqiptarë u rikthyen nga Siria. Megjithatë, Eva ka qenë më përpara në situatë në një grup të atyre që nuk dëshironin të ktheshin.
Pas vrasjes së babait të saj, Shkëlzenit, dhe vdekjes së gjyshes, Eva, duke u rritur në një mjedis të vështirë, ka ndihmuar duke hartuar një listë të emrave të grave dhe fëmijëve shqiptarë që ndodhen në kampin Al Houl, duke e dërguar këtë informacion tek daja i saj dhe përmendur atë për autoritetet. Aktualisht, sipas informacioneve të Top Channel, në Siri kanë mbetur ende 22 gra e fëmijë dhe 8 burra shqiptarë në burg. Kjo histori reflektimore e Evës dhe sfidat me të cilat ajo përballet përbën një dramë të thellë njerëzore mes tensioneve globale dhe tragjedive individuale.
