Presidenti rus Vladimir Putin ka kërkuar falje për rrëzimin e avionit të Azerbaijan Airlines në hapësirën ajrore ruse pranë Grozny, Çeçeni, por nuk ka pranuar se Rusia është përgjegjëse.
Rrëzimi tragjik dhe sfondi i incidentit
Avioni Embraer 190, që po fluturonte nga Baku drejt Grozny, devijoi kursin dhe u përplas pranë Aktau, Kazakistan më 25 dhjetor 2024, duke shkaktuar vdekjen e 38 personave. Në bord ishin pasagjerë nga Azerbajxhani, Rusia, Kazakistani dhe Kirgistani, mes tyre dy fëmijë që mbijetuan.
Sipas Kremlinit, avionit iu desh të devijonte pasi përpjekjet për të zbritur në Grozny dështuan për shkak të sulmeve me dron ukrainas mbi zonën. Sistemet e mbrojtjes ajrore ruse ishin aktive në atë kohë.
Dyshimet dhe hetimet
Një zyrtar amerikan i tha CNN se të dhënat paraprake sugjerojnë që një sistem rus kundërajror mund të ketë goditur avionin. Analistët kanë vërejtur vrima të ngjashme me dëmtime nga shrapnel në trupin e avionit, duke treguar për një shpërthim pranë bishtit të tij.
Presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, tha se avioni përjetoi “ndërhyrje të jashtme fizike dhe teknike” në hapësirën ajrore ruse, çka çoi në humbjen totale të kontrollit. Ai përmendi dëmtime nga grimcat e huaja dhe dëshmi të pasagjerëve të mbijetuar.
Reagimet ndërkombëtare
Putin shprehu ngushëllime përmes telefonatave me presidentët e Azerbajxhanit dhe Kazakistanit. Ndërkohë, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky kërkoi që Rusia të japë shpjegime të qarta, duke theksuar se dëmtimet e avionit tregojnë një goditje nga raketë mbrojtëse ajrore.
Presidenti amerikan Joe Biden u shpreh se duket se Putin tashmë ka marrë përgjegjësinë, por ai ende nuk kishte marrë informacion nga ekipi i tij.
Ndikimi në industrinë e aviacionit
Pas ngjarjes, pesë linja ajrore, përfshirë Azerbaijan Airlines dhe Flydubai, pezulluan përkohësisht fluturimet në disa zona të Rusisë për arsye sigurie.
Ngjarja ka nxitur shqetësime për sigurinë e fluturimeve mbi hapësirat ajrore të përfshira në konflikte dhe ka shtuar presionin ndaj Rusisë për transparencë mbi incidentin.
