Shërbimi Evropian i Ndryshimeve Klimatike Copernicus (C3S) ka raportuar se viti 2025 është pothuajse i sigurt që do të renditet si viti i dytë ose i tretë më i nxehtë që nga fillimi i matjeve klimatike.
Sipas të dhënave të Copernicus, tetori 2025 ishte muaji i tretë më i nxehtë globalisht që është regjistruar ndonjëherë. Temperatura mesatare e ajrit në sipërfaqe arriti në 15.14°C, që është 0.70°C mbi mesataren për periudhën 1991–2020. Këto të dhëna janë mbledhur përmes sistemit ERA5, i cili përfshin miliarda matje nga satelitë, anije, avionë dhe stacione meteorologjike në mbarë botën.
Ngrohja globale po përshpejtohet
Copernicus thekson se këto gjetje janë një pasqyrë e ritmit në rritje të ndryshimeve klimatike, që shkaktohet nga djegia e karburanteve fosile dhe çlirimi i gazeve serrë që bllokojnë nxehtësinë në atmosferë. Ky proces po çon gjithashtu në pakësimin e reve të ulëta, gjë që e përforcon më tej rritjen e temperaturave globale.
Sipas C3S, 2025 pritet të përfundojë në nivele të ngjashme me vitin 2023 (viti i dytë më i nxehtë deri tani) dhe menjëherë pas 2024-s, që mban rekordin si viti më i nxehtë në histori.
“Tashmë jemi në dekadën kur pragu 1.5°C pritet të tejkalohet”
Tetori 2025 ishte vetëm 0.16°C më i ftohtë se tetori më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë (2023) dhe 0.11°C më i ftohtë se tetori i vitit 2024. Ai rezultoi 1.55°C mbi mesataren e epokës para-industriale (1850–1900), duke u bërë muaji i parë që kalon këtë kufi që nga prilli 2025.
Ndërsa 2025 mund të mos e tejkalojë plotësisht nivelin 1.5°C për vitin e plotë, temperatura mesatare për periudhën 2023–2025 pritet ta kalojë këtë prag – hera e parë në histori që një periudhë trevjeçare e arrin një mesatare të tillë që nga fillimi i matjeve instrumentale në shekullin XVIII.
“Ne tashmë jemi në dekadën kur kufiri prej 1.5°C ka shumë gjasa të tejkalohet, çka tregon ritmin e përshpejtuar të ndryshimeve klimatike dhe nevojën urgjente për veprim,” – deklaroi Samantha Burgess, drejtore e klimës në Copernicus.
Evropa veriore me rritje më të lartë temperaturash
Temperatura mesatare në tokat evropiane gjatë tetorit 2025 ishte 10.19°C, rreth 0.60°C mbi mesataren e 1991–2020, duke mos u renditur megjithatë në dhjetë muajt më të nxehtë të regjistruar.
Rritjet më të mëdha u vunë re në Fennoscandi (rajoni që përfshin Norvegjinë, Suedinë dhe Finlandën) si dhe në gadishullin jugor Iberik.
Ndërkohë, pjesët juglindore të Evropës përjetuan temperatura nën mesatare.
Temperaturat e sipërfaqes së detit në nivele rekord
Temperatura mesatare e sipërfaqes së detit (SST) për tetorin 2025 – pa përfshirë rajonet polare – ishte 20.54°C, vlera e tretë më e lartë e regjistruar ndonjëherë për këtë muaj.
Pjesa veriore e Paqësorit vazhdoi të shënojë temperatura shumë mbi mesatare, ndërsa në Paqësorin ekuatorial qendror dhe lindor u vu re një kalim drejt kushteve të dobëta të La Niña-s.
Edhe Oqeani Arktik evropian dhe pjesë të Oqeanit Indian lindor, pranë Indonezisë, regjistruan temperatura rekord.
Akulli detar në Antarktik në nivelin e tretë më të ulët për tetor
Në Arktik, shtrirja e akullit detar ishte 12% nën mesatare, duke e renditur tetorin si të tetin më të ulët të regjistruar.
Në Antarktik, ajo ishte 6% nën mesatare, duke u renditur e treta më e ulët ndonjëherë për këtë muaj. Zonat më të prekura ishin Deti Bellingshausen dhe sektori i Oqeanit Indian, ku temperaturat e ajrit ishin dukshëm më të larta se mesatarja.
