Gjetje të reja nga një studim i Universitetit Johns Hopkins në Shtetet e Bashkuara sugjerojnë se majmunët, përfshirë bonobot, janë të aftë të imagjinojnë dhe të përfshihen në lojë pretenduese – një aftësi që deri më tani konsiderohej pothuajse ekskluzive për njerëzit.
Zbulimi sfidon perceptimet tradicionale mbi kapacitetet mendore të kafshëve dhe tregon se aftësia për të kuptuar objekte dhe situata të sajuara mund të jetë pjesë e potencialit kognitiv të majmunëve të enculturuar.
Studimi, i publikuar në revistën prestigjioze Science, përfshiu eksperimente që i ngjanin një “feste çaji” për fëmijë. Në qendër të kërkimit ishte Kanzi, një bonobo 43-vjeçar, i cili u testua për aftësinë e tij për të kuptuar situata imagjinare.
Në një nga testet, studiuesit simuluan derdhjen e një lëngu imagjinar në dy gota bosh dhe e pyetën Kanzin se ku ndodhej lëngu. Bonoboja tregoi saktësisht gotën e “mbushur”, edhe kur pozicioni i saj ndryshoi.
Në një eksperiment tjetër, u përfshi edhe një gotë me lëng të vërtetë për të parë zgjedhjen e Kanzit. Ai preferoi lëngun real, duke treguar se ishte i aftë të dallonte mes realitetit dhe imagjinatës. Një test i ngjashëm u zhvillua edhe me rrush, ku Kanzi identifikoi sërish me sukses objektet e sajuara.
Christopher Krupenye, një nga autorët e studimit, e përshkroi këtë zbulim si “transformues”, duke theksuar se imagjinata – një komponent thelbësor i jetës mendore njerëzore – mund të mos jetë ekskluzive vetëm për specien tonë.
Sipas studiuesve, këto rezultate nënvizojnë edhe rëndësinë e trajtimit me kujdes dhe respekt të këtyre kafshëve me kapacitete mendore të avancuara.
Në vijim, ekipi shkencor synon të eksplorojë aspekte të tjera të imagjinatës te majmunët, si aftësia për të menduar për të ardhmen apo për të kuptuar mendimet e të tjerëve – gjetje që mund të ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si i perceptojmë dhe i trajtojmë këto krijesa inteligjente.
