Qeveria shqiptare ka përgatitur një projektligj për sigurimin e detyrueshëm të banesave, me qëllim mbulimin financiar të pronarëve për humbjet nga fatkeqësi natyrore si tërmetet dhe përmbytjet. Drafti, i cili ka kaluar në Parlament, parashikon kompensimin e shpejtë për ata që preken nga këto ngjarje.
Modeli i sigurimit është inspiruar nga praktikat e suksesshme të vendeve si Turqia dhe Rumania, të cilat kanë arritur të minimizojnë kostot ekonomike dhe fiskale pas fatkeqësive. Implementimi i këtij ligji pritet të përmirësojë menaxhimin e riskut në Shqipëri, duke ofruar një mbrojtje më të mirë për qytetarët dhe duke ulur barrën për buxhetin e shtetit pas katastrofave.
Shqipëria ka një histori të gjatë me tërmete të fuqishme, duke regjistruar 12 ngjarje me magnitudë mbi 6 ballë që nga viti 1900. Tërmeti më i fundit dhe më shkatërrues ishte ai i nëntorit 2019, që goditi mbi 200,000 njerëz. Përmbytjet gjithashtu paraqesin një rrezik të madh, veçanërisht në zonat e ulëta dhe bregdetare, ku kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme në infrastrukturë dhe ekonomi.
Sipas Bankës Botërore, përmbytjet rrisin varfërinë dhe krijojnë kosto të paplanifikuara për buxhetin. Kjo situatë i jep rëndësi sigurimit të detyrueshëm si një mjet esencial për mbrojtjen financiare dhe reduktimin e pasojave socio-ekonomike pas fatkeqësive.
Ligji parashikon se shumën maksimale të sigurimit do e vendosë Këshilli i Ministrave në bazë të një propozimi nga ministri për financat, ndërsa shuma e zbritshme do të jetë 2% e dëmshpërblimit. Primi i sigurimit për këtë skemë do të paguhet nga personi i siguruar, dhe do të llogaritet përmes një metodologjie aktuariale që bazohet në riskun nga tërmetet.
Ky projektligj synon të forcojë sistemin e mbrojtjes për pronarët e banesave dhe të krijojë një model më të qëndrueshëm për menaxhimin e riskut në Shqipëri.
