Për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian, vendet kandidate duhet të përshtaten me acquis-in, koleksionin e ligjeve dhe politikave të përbashkëta të bllokut me 27 shtete anëtare. Ky proces përfshin kërkesa të reja për infrastrukturën digjitale dhe teknologjike, si portofolat digjitale, shërbimet qeveritare online dhe mbrojtjen nga kërcënimet kibernetike.
Në prag të Samitit të Zgjerimit të BE-së, vëmendja është përqendruar te përgatitjet teknologjike të vendeve kandidate, përfshirë Shqipërinë.
Në vitin 2024, BE miratoi një rezolutë që kërkon nga shtetet anëtare zhvillimin e portofolave digjital brenda dy viteve. Këto portofola do t’u mundësojnë qytetarëve të BE-së akses në identitetin e tyre digjital dhe ruajtjen e dokumenteve zyrtare.
Shtete si Bosnja, Maqedonia e Veriut dhe Moldova kanë nisur testimin e këtyre aplikacioneve, ndërsa Shqipëria, Ukraina dhe Serbia pritet t’i prezantojnë sistemet e tyre deri në vitin 2026.
Moldova po e zhvillon portofolin e saj me ndihmën e BE-së, duke përdorur platformën EVO, ndërsa Maqedonia e Veriut po krijon aplikacionin m.Uslugi, që do të ofrojë shërbime publike online për qytetarët.
Kryeministri shqiptar Edi Rama ka njoftuar se Shqipëria do të ndërtojë një identitet digjital kombëtar përmes kompanisë shtetërore Identitek, si pjesë e reformës së administratës publike.
Në lidhje me sigurinë kibernetike, vendet kandidate duhet të zbatojnë direktivën NIS të BE-së dhe të hartojnë strategji kombëtare për mbrojtjen e rrjeteve dhe të dhënave. Disa vende të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, tashmë kanë strategji të përputhshme me standardet europiane, ndërsa vende të tjera, si Turqia, janë kritikuar për kufizime të lirisë online.
Në fushën e inteligjencës artificiale (AI), Ligji i ri i BE-së kërkon që sistemet e AI-së të respektojnë standarde të larta sigurie dhe transparence. Shqipëria, Moldova dhe Serbia kanë përgatitur strategji kombëtare për AI, por ende nuk kanë miratuar ligje të posaçme.
Megjithatë, Shqipëria ka bërë një hap të rëndësishëm duke emëruar një ministër të posaçëm për AI-në, me synimin për të përdorur këtë teknologji në reformat administrative dhe digjitalizimin e shërbimeve publike. Kritikët, megjithatë, paralajmërojnë për rreziqe të mundshme të paragjykimeve në modelet e AI-së.
Këto nisma tregojnë për përpjekjet e Shqipërisë dhe vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor për t’u përafruar me standardet evropiane, por gjithashtu theksojnë sfidat që mbeten në rrugën drejt anëtarësimit të plotë në Bashkimin Evropian.
