Analisti Drashko Jabučanin nga Qendra e Forenzikës Digjitale të Malit të Zi (DFC) vlerëson se Rusia do të shfrytëzojë çdo mundësi për destabilizim në Ballkan, duke theksuar paralelizmat mes Malit të Zi dhe Moldavisë në kontekstin e ndikimit rus. Ai nënvizon se Rusia ka një strategji të qartë për të treguar Perëndimit se ka ende influencë, pavarësisht sanksioneve të ashpra që ka marrë pas pushtimit të Ukrainës.
DFC thekson se Moska përdor teknikën e dezinformatave dhe organizatave fetare për të ndikuar në proceset demokratike. Takimet dhe veprimtaritë e agjentëve rusë, përfshirë ato që ndodhen në Serbi, janë një pjesë e strategjive për të nxitur trazira, veçanërisht në kohë zgjedhjesh. Në Moldavi, autoritetet arrestuan përfaqësues të grupimeve që dyshoheshin për organizimin e trazirave masive para zgjedhjeve të vitit 2025, ku fitoi partia proevropiane. Këto taktika janë krahasuar me tentativat për grusht shteti në Mal të Zi në vitin 2016.
Më tej, DFC vëren se Serbia ka shërbyer si një qendër për operacionet e para-inteligjencës ruse, duke theksuar se aktivitetet e agjentëve rusë janë të ngjashme në të dyja vendet. Strategjitë që përdoren janë të destinuara për të minuar kursin proevropian dhe për të krijuar një ambient të paqëndrueshmërisë politike.
Duke iu referuar rolit të Kishës Ortodokse, DFC argumenton se ajo ka ndihmuar në shpërndarjen e propagandës antievropiane, duke mobilizuar mbështetje për partitë proruse si në Moldavi ashtu edhe në Mal të Zi. Mitropolija e Kishës Ortodokse Serbe ka refuzuar këto akuzata, duke i cilësuar si të pabaza.
Jabučanin thekson rëndësinë e veprimeve proaktive nga institucionet e Malit të Zi për të parandaluar ndërhyrjet ruse dhe për të forcimin e integrimeve evropiane. Komisioni Evropian ka rekomanduar masa të shumta për të luftuar dezinformimin dhe ndërhyrjet e huaja, duke sugjeruar nevojën për një strategji dhe plan veprimi për të ndërtuar rezistencë ndaj këtyre kërcënimeve. Malin e Zi synon të bëhet anëtar i BE-së deri në vitin 2028, duke mbyllur të gjitha kapitujt negociues deri në vitin 2024.
