Qatar Airways, Gulf Air, Flydubai dhe Air Arabia po kryejnë rishikime të brendshme të rrepta për të ulur kostot operative dhe për të ruajtur likuiditetin e nevojshëm financiar në këtë periudhë pasigurie. Vetëm ato biznese që do të arrijnë të përshtaten me shpejtësi dhe elasticitet do t’i mbijetojnë kësaj vale të re tronditëse që po godet tregun me forcë të paprecedentë…
Kompanitë ajrore mund të përballen me falimentimin brenda pak javësh nëse konflikti i armatosur në Lindjen e Mesme nuk përfundon në një afat të shkurtër kohor. Lufta e tensionuar midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit po trondit themelet e sektorit të aviacionit civil, duke shkaktuar një rënie drastike të rezervimeve dhe një rritje të menjëhershme të kostove të karburantit për çdo fluturim.
Një krizë e këtyre përmasave është parë dhe regjistruar vetëm gjatë periudhës së vështirë të pandemisë globale të COVID-it, kur u izolua i gjithë globi. Këtë alarm e deklaroi publikisht Gediminas Ziemelis, themeluesi i grupit të fuqishëm Avia Solutions Group, i cili paralajmëron me tone serioze: “Duhet të jemi të përgatitur në mënyrë maksimale për të përballuar çdo rrezik të mundshëm që vjen nga ky destabilizim i papritur. Nëse situata aktuale do të zgjasë për më shumë se një muaj, ne mund të jemi dëshmitarë të falimentimeve të para të kompanive ajrore në mbarë botën, duke nisur nga ato më të cenueshmet”.
Kostot e luftës
Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit ka shkaktuar dëme jashtëzakonisht të rënda në ekonominë mbarëbotërore, duke sjellë një rritje galopante të çmimit të lëndës djegëse në bursa.
Përmes asaj rruge detare jetike, e cila është vetëm 33 km e gjerë midis Iranit dhe Omanit, kalojnë çdo ditë rreth 17-18 milionë fuçi nafte. Kjo sasi masive korrespondon me rreth 20 për qind të kërkesës botërore për energji dhe përfshin mbi një çerek të eksporteve globale të gazit natyror të lëngshëm, i cili vjen kryesisht nga shteti i Katarit.
Ziemelis shpjegon për gazetën britanike “Daily Mail” se si kjo rritje e pakontrolluar po rëndon mbi bilancet e kompanive ajrore, të cilat tashmë po luftojnë me ndërprerjet e itinerareve dhe rritjen e siguracioneve.
Zakonisht karburanti përfaqëson rreth 25 për qind të kostove totale operative të një linje fluturimi normale. Që nga fillimi i këtij konflikti, çmimet e naftës janë rritur
me gati pesëdhjetë për qind, duke arritur shifrën kritike prej rreth 100 dollarësh për fuçi.
Për pasojë, disa kompani po detyrohen të vendosin tarifa shtesë për “karburantin e luftës”, ndërsa të tjera po eliminojnë plotësisht disa rrugë fluturimi që nuk rezultojnë më ekonomikisht të qëndrueshme.
Ndryshimi i itinerareve
Paralelisht me rritjen e kostos së naftës bruto, ekziston edhe problemi madhor i mbylljes së hapësirës ajrore mbi zonat e nxehta të konfliktit. Kompanitë ajrore janë të detyruara të devijojnë fluturimet e tyre për të shmangur zona të rrezikshme të Lindjes së Mesme.
Kjo sjell rritjen e kohës së udhëtimit, konsum më të lartë dhe lodhje të ekuipazheve.
Shumë kompani evropiane dhe aziatike janë detyruar të rrisin çmimet e biletave dhe të reduktojnë ndjeshëm numrin e destinacioneve.
Goditjen më të rëndë e kanë marrë fluturimet me bazë në Lindjen e Mesme, me mijëra linja të anuluara për shkak të sulmeve me raketa dhe dronë që kanë përfshirë rajonin. Këto sulme kanë detyruar transportuesit të evakuojnë pasagjerët, ekuipazhet dhe avionët e tyre në zona më të sigurta.
Kompanitë si Qatar Airways, Gulf Air dhe flydubai po kryejnë rishikime të brendshme për të mbrojtur likuiditetin, pasi po humbasin miliona dollarë xhiro çdo ditë që kalon nën këtë tension.
Mundësitë
Gjithsesi miliarderi Ziemelis kujton se si periudha pas COVID-it gjeneroi mundësi të mëdha fitimi për shumë ndërmarrje që treguan qëndrueshmëri. “Pas krizës, të gjitha kompanitë që arritën të mbijetonin shënuan fitime rekord të jashtëzakonshme për shkak të kërkesës së lartë. Pra, herë pas here kjo lloj krizë mund të shndërrohet në një mundësi të artë për ata që rezistojnë”, thekson ai.
Megjithatë, ndërsa bota po e pret me ankth fundin e këtij konflikti, humbjet financiare vazhdojnë të rriten në mënyrë alarmante. Rezervimet e fluturimeve kanë rënë me 63 për qind, ndërsa tarifat mesatare për qëndrim janë ulur me 28 për qind.
Shkalla e anulimeve të udhëtimeve është rritur në mënyrë drastike me 163 për qind. Pamjet e shpërndara në rrjetet sociale tregojnë fluturime drejt Dubait pothuajse krejtësisht bosh dhe destinacione turistike të shndërruara tashmë në qytete fantazmë pa asnjë lëvizje.
