Në një hap të rëndësishëm për mbrojtjen e shëndetit publik, Franca ka zbatuar ndalimin e kimikateve të njohura si “kimikatet përjetësore” (PFAS) që hyn në fuqi më 1 janar 2026, pas shqetësimeve në rritje për ndikimet e këqija në shëndet. Ky ligj historik është miratuar më 20 shkurt 2025, pas një peticioni nga mbi 140,000 qytetarë që kërkonin mbështetje nga deputetët e tyre. Ndalimi reflekton një tendencë më të gjerë në Bashkimin Europian për të eliminuar përdorimin e këtyre kimikateve “sa më shpejt të jetë e mundur”.
PFAS janë një grup më shumë se 10,000 kimikate sintetike që janë përdorur që nga vitet 1940 dhe që kanë nevojë për mijëra vjet për t’u degraduar natyralisht. Këto kimikate janë gjetur pothuajse kudo në Tokë, duke përfshirë majat e Maleve Himalaje dhe indet e delfinëve dhe balenave në detin e thellë. Ekspozimi kronik ndaj PFAS është lidhur me rritjen e rasteve të kancerit, reduktimin e fertilitetit dhe ndërprerjen e sistemit imun.
Ndalimi në Francë parashikon bllokimin e shitjes, prodhimit dhe importit të çdo produkti që ka një alternativë ndaj PFAS, përfshirë kozmetikën dhe veshjet. Ligji gjithashtu do të detyrojë autoritetet franceze të testojnë rregullisht ujin e pijshëm për lloje të ndryshme të PFAS dhe të marrin masa ndaj ndotësve. Megjithatë, ka disa përjashtime për membranat e performancës së lartë dhe tekstilet që konsiderohen “të domosdoshme për përdorim esencial”.
Drafti i parë përfshinte ndalimin e tegëve jo-ngjitës, por ky ndalim u hoq pas lobimit të intensifikuar nga prodhuesi francez Tefal. Në faqen e saj të internetit, Tefal deklaron se nuk përdor kimikate kancerogjene dhe se ka eliminuar PFOA që nga viti 2012.
Ekspertët si Sandra Bell nga CHEM Trust e mirëpresin ndalimin, por paralajmërojnë se përjashtimet do të dobësojnë efektin e tij. Ajo thekson se Franca duhet të mbështesë një ndalim të gjerë të PFAS në të gjithë BE-në për të mbrojtur plotësisht qytetarët. Aktualisht, BE ka punuar për një plan për të eliminuar PFAS, por ende nuk ka zbatuar ndonjë rregullore të tillë.
