Shqipëria pritet të hyjë në një tjetër cikël zgjedhjesh të pjesshme vendore brenda verës së këtij viti. Me përfundimin e periudhës tre-mujore të mungesës së kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, i arrestuar më 10 shkurt nga forcat e Byrosë Kombëtare të Hetimit (BKH), është ndezur zyrtarisht motori për largimin e tij përfundimtar nga detyra dhe organizimin e zgjedhjeve të reja në kryeqytet. Përpos Tiranës, edhe tre bashki të tjera, Mat, Tepelenë dhe Berat do t’i drejtohen kutive të votimit pas dorëheqjeve të kryetarëve përkatës për shkak të përfshirjes së tyre në zgjedhjet e 11 majit.
Shkarkimi i Veliajt, një hap larg zyrtarizimit
Që prej arrestimit të Veliajt në zyrën e tij, Tiranës i ka munguar një drejtues i zgjedhur për të ushtruar kompetencat administrative dhe politike në nivel lokal. Kjo mungesë, e cila ka tejkaluar tashmë pragun ligjor të tre muajve, ka detyruar Këshillin Bashkiak të Tiranës të mblidhet në vijim për të ndërmarrë veprimet përkatëse në përputhje me Ligjin Nr. 139/2015 “Për Vetëqeverisjen Vendore”. Konkretisht, neni 62, pika c e këtij ligji përcakton se një kryetar bashkie mund të shkarkohet në rastet kur mungon në detyrë për një periudhë të pandërprerë prej tre muajsh, me vendim të Këshillit të Ministrave, bazuar në një propozim të Këshillit Bashkiak.”
Ishin anëtarët e opozitës të cilët kërkuan para disa ditësh thirrjen e një mbledhjeje urgjente për të formalizuar këtë propozim. Dokumentacioni përkatës pritet të dërgohet në Këshillin e Ministrave, duke shënuar fillimin e një procesi që synon të normalizojë funksionimin institucional të kryeqytetit pas një periudhe të gjatë vakance dhe paqartësie. Në sfondin e këtyre zhvillimeve, duket se edhe vetë kryeministri Edi Rama është distancuar nga figura e Veliajt, duke mos ndërhyrë për të bllokuar procesin e shkarkimit. Paralelisht me Tiranën, edhe tre bashki të tjera do të shkojnë në zgjedhje për shkak të dorëheqjeve të kryetarëve aktualë: Agron Malaj në Mat, Tërmet Peçi në Tepelenë dhe Ervin Demo në Berat. Të tre kryebashkiakët kanë dhënë dorëheqjen për të kandiduar në zgjedhjet e 11 majit, duke krijuar vakanca që, sipas legjislacionit në fuqi, kërkojnë mbajtjen e zgjedhjeve të pjesshme brenda një afati të përcaktuar.
Procesi
Sapo Këshilli i Ministrave të miratojë vendimin për shkarkimin e kryebashkiakut, përgjegjësia për caktimin e datës së zgjedhjeve i kalon Presidentit të Republikës. Sipas Kodit Zgjedhor, Presidenti ka një afat prej 10 ditësh për të shpallur datën, ndërsa zgjedhjet duhet të mbahen jo më vonë se 60 ditë nga miratimi i vendimit të shkarkimit. Bazuar në këto afate, qytetarët e Tiranës, Matit, Tepelenës dhe Beratit do të thirren për të votuar kryebashkiakët e rinj brenda muajit korrik. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) pritet të fillojë menjëherë përgatitjet për procesin, duke përfshirë: Regjistrimin e kandidatëve dhe partive politike. Hartimin dhe miratimin e listave të zgjedhësve. Organizimin e fushatës elektorale. Sigurimin e standardeve të transparencës dhe rregullsisë së procesit. Ndërsa data e zgjedhjeve të pjesshme pritet të jetë shumë afër, intrigat rreth emrave që do të garojnë për postet e kryetarëve në këto katër bashki janë shtuar ndjeshëm. Nga radhët e Partisë Socialiste flitet fuqishëm se kandidati kryesor për kryebashkiakun e Tiranës do të jetë Blendi Gonxhe. Në të njëjtën kohë, në bashkitë Mat, Tepelenë dhe Berat, gara mbetet e hapur dhe e paparashikueshme, me emra që do të zbulohen veten vetëm pak javë para zgjedhjeve.
