Gjykatësit në Gjykatën Ndërkombëtare Penale (ICC) kanë vendosur se ish-presidenti i Filipineve, Rodrigo Duterte, është i aftë për të marrë pjesë në procedurat paraprake gjyqësore për akuzat për krime kundër njeriut. ICC do të mbajë një seancë dëgjimore më 23 shkurt për të vendosur nëse rasti i akuzës ndaj Duterte është mjaft i fortë për të vazhduar në gjykim.
Avokatët e Duterte argumentuan më parë se 80-vjeçari nuk ishte i aftë të merrte pjesë në procedurat e ICC-së për shkak të “dëmtimit kognitiv”. Ai ka qenë i ndaluar në Hagë që nga marsi i vitit 2025. Akuzat ndaj tij përfshijnë përgjegjësinë për dhjetëra vrasje të ndodhur nën “luftën” e tij ndaj drogës, gjatë së cilës mijëra tregtarë të vegjël të drogës, përdorues dhe individë të tjerë u vranë pa gjyq.
Duterte ishte president i Filipineve nga viti 2016 deri në vitin 2022. Ai e justifikoi luftën e tij ndaj drogës duke thënë se paqja dhe rendi do të çonin në zhvillimin ekonomik. Duke iu referuar mendimeve nga një panel ekspertësh mjekësorë, gjykatësit e ICC-shpallën se ishin “të kënaqur” që Duterte është “i aftë të ushtrojë në mënyrë efektive të drejtat e tij procedurale dhe për këtë arsye është i përshtatshëm për të marrë pjesë në procedurat paraprake”.
Në vendimin e tyre, gjykatësit shprehën se kapacitetet mendore të nevojshme për të “ushtruar në mënyrë kuptimplote të drejtat procedurale dhe të drejtën e një gjykimi të drejtë” nuk duhet të jenë “në nivelin më të lartë të mundshëm”. Kjo marrëveshje u dha një mesazh viktimave se zërat e tyre nuk do të anashkalohen për shkak të evazionit teknik.
Duterte u arrestua në aeroportin e Manilës në mars 2025, teksa aleanca e tij me pasardhësin, presidentin Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr, po shembej. Arrestimi i tij ka ndarë filipinasit; ndonëse fushata e tij vrasëse ndaj drogës ka marrë kritika të ashpra nga shoqëria civile, mesazhi i tij populist rezonon me ata që ndihen të anashkaluar nga elita politike e Manilës. Në maj të vitit të kaluar, Duterte u zgjodh kryetar i qytetit Davao edhe pse ishte në burg, ndërsa vajza e tij, nënkryetarja Sara Duterte, pritet të kandidojë për president në zgjedhjet e vitit 2028.
