Raporti mbi Deklarimin e Pasurisë në Kosovë
Gzim Shala, hulumtues në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), ka analizuar situatën e deklarimit të pasurisë nga zyrtarët publik dhe pasojat ligjore për ata që nuk e respektojnë këtë detyrim. Duke shpjeguar tablonë aktuale, ai theksoi se një numër i konsiderueshëm i zyrtarëve janë dënuar për mosraportim ose raportim të rremë të pasurisë. Megjithatë, në shumë raste, këto vepra penale janë trajtuar si kundërvajtje, duke rezultuar në dënime më të lehta, si gjoba, përkundrazi se burgim.
IKD ka publikuar një raport ku tregohet se 57% e dënimeve janë gjobë, ndërsa 43% përfshinin masa me kusht ose gjobë. Sipas Shalës, gjykatat herët kanë vepruar në përputhje me legjislacionin ekzistues, por nuk kanë aplikruar dënime efektive me burg për ato vepra.
Ligji për deklarimin e pasurisë u miratua për herë të parë në vitin 2010, duke rritur numrin e zyrtarëve të detyruar ta deklarojnë pasurinë e tyre. Ndëshkimi për mosdeklarim fillimisht parashikonte gjoba, por me kalimin e kohës, siç e theksoi raporti, ligji është përshtatur për të përfshirë masa më të ashpra. Në vitin 2013, Kodi Penal e kriminalizoi mosraportimin e pasurisë duke përfshirë dënime që shkonin deri në pesë vjet burg.
Më tej, ligji i ri nga viti 2023 ka përcaktuar qartë sanksionet dhe procedurat e zbatuara nga Agjencia për Parandalimin e Korrupsionit, e cila tani mund të paraqesë kallëzime penale për ata që dështojnë të deklarojnë. Shala gjithashtu përmendi nevojën për harmonizimin e legjislacionit, duke shpallur se mos raportimi tani dënohet si vepër penale dhe se ndëshkimet janë rritur.
Raporti përfundon duke theksuar se, ndërsa disa ndryshime ligjore kanë ndodhur, zbatimi efektiv i këtyre ligjeve mbetet sfidë. Shala e nënvizon rëndësinë e sigurisë juridike dhe efektivitetit në luftën kundër korrupsionit për të forcuar besimin e publikut në institucionet e Kosovës.
