Fondet e IPARD, të cilat mbështesin bujqësinë dhe zhvillimin rural, u ndalën në korrik 2023 për shkak të gjetjeve korrupsioni nga OLAF, zyra kundër korrupsionit pranë Komisionit Europian. Raporti i monitorimit të buxhetit të AZHBR-së tregon pasojat e pezullimit të programit IPARD II, që parashikonte shpërndarjen e 40 milionë eurove për fermerët në vitin 2023, por vetëm 9 milionë euro u disbursuan. OLAF raportoi shkelje në procedura mbi 31 milionë euro.
Për vitin 2024, Brukseli miratoi një leje 1-vjeçare për disbursimin e fondeve të mbetura, dhe vetëm 3.8 milionë euro nga IPARD II janë përfshirë në buxhetin e AZHBR-së për këtë vit. Kështu, nga 40 milionë euro që ishin parashikuar për dy vitet, vetëm rreth 13 milionë euro u shpërndanë, duke lënë 27 milionë euro të “ngruara”. Në të njëjtën kohë, AZHBR është përballur me procese gjyqësore me biznese që duhet të kthejnë mbrapsht paratë e paaftësisë së procedurave të aplikimit.
Opinioni mbi këtë situatë tregon se, ndonëse BE kishte planifikuar mbështetje prej 146 milionë eurosh në programin IPARD III për bujqësinë shqiptare, korrupsioni e ul këtë mbështetje në zero. Ndërkohë, financiarizimi nga buxheti i shtetit ka qenë i pamjaftueshëm: në vitin 2023, 46 milionë euro iu dhanë fermerëve, ndërsa në 2024, subvencioni arriti në 52 milionë euro. Ekonomisti Mateo Spaho thekson se Shqipëria ka një financim të ulët për bujqësinë, vetëm 0.3% të buxhetit të shtetit, krahasuar me 1–1.5% që përdoren në vendet e rajonit.
Hetimet e OLAF për IPARD nisën në vitin 2020 pas denoncimit nga Romeo Nazarko, i cili pretendoi se projekti i tij për ndihmë fermerësh ishte refuzuar padrejtësisht. Pavarësisht dy viteve hetimesh, Nazarko akoma pret përgjigje. Bllokimi i fondeve europiane ka pasur efekte negative në zonat rurale, duke penguar zhvillimin e teknologjisë dhe standardizimin e produkteve “Made in Albania”.
