Astronomët kanë zbuluar për herë të parë një yll të afërt që lëshon një shpërthim të madh të materialit të ngarkuar në hapësirë, një ngjarje e njohur si shpërthim masiv koronal (CME). Kjo shpërthim, i zbuluar me ndihmën e observatorit hapësinor XMM-Newton të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) dhe teleskopit radio LOFAR, është publikuar në revistën “Nature” dhe ofron një mundësi të re për studimin e yjeve dhe ndikimin e tyre në planetët që orbitohen rreth tyre.
Gjatë një CME, sasi të mëdha plazme lirohen nga atmosfera e jashtme e një ylli, duke mbushur hapësirën përreth. Këto erupcione shkaktojnë atë që quhet “klimë hapësinore”, si stuhitë diellore që mund të nxisin aurorat në Tokë dhe të erozojnë atmosferat e planetëve të afërt. Deri tani, këto erupcione ishin vëzhguar vetëm në Diell, por këtë herë astronomët arritën të vëzhgojnë një CME në një yll të tjetër.
Kjo zbulim është rëndësishëm për shkencëtarët, pasi CME-të mund të ndikojnë në mundësinë e një planeti për të mbajtur jetë. Henrik Eklund, një nga studiuesit, tha se ky punim hap një frontier të re për studimin e erupcioneve dhe klimës hapësinore rreth yjeve të tjerë. Hulumtimi sugjeron se yjet më të vegjël mund të prodhojnë një klimë hapësinore edhe më të fuqishme se Dielli.
Shpërthimi më i fortë është i mjaftueshëm për të hequr atmosferën e çdo planeti në rrugën e tij, duke udhëtuar me rreth 2400 kilometra në sekondë — një shpejtësi që vërehet në vetëm një në 20 CME në Diell. Shpërthimi vjen nga një yll të kuq, që është më i vogël dhe më i ftohtë se Dielli, dhe i cili rrotullohet shumë më shpejt dhe ka një fushë magnetike më të fortë.
Studimi tregon se një planet mund të jetë brenda “zonës së banueshme”, por nëse ylli përreth ka aktivitet të lartë dhe shpërthan shpesh, ai mund të humbasë atmosferën dhe të bëhet një gur i zhveshur. Zbulimi gjithashtu thekson se proceset e dhunshme që ndikojnë në sistemin tonë diellor janë aktive në të gjithë galaksinë, duke ndikuar kështu në planet e tjerë. Kjo është një hap i rëndësishëm në kërkimin e botëve të banueshme jashtë sistemit tonë diellor.
