Një studim i ri nga historiania britanike Dr. Morwenna Blewett ka zbuluar se shumë restaurues dhe libra-shkrues u rekrutuan nga nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe kontribuan drejtpërdrejt në gjenocid. Ajo dokumenton një program të organizuar në vitet 1930 dhe 1940, ku artizanët riparonin dhe pastronin regjistrat historikë të kishave dhe të dhënat civile, duke i përgatitur ato për përdorim nga nazistët. Ky proces lehtësonte identifikimin e individëve me prejardhje hebraike, duke i bërë ata të targetuar për eliminim.
Blewett, eksperte në historinë e konservimit në Universitetin e Oksfordit, ka zbuluar letra dhe dokumente që tregojnë se restauruesit ishin të angazhuar në rivendosjen e regjistrave të lindjeve, pagëzimeve, dhe martesave për të përcaktuar “pastërtinë racore” të popullsisë. Ajo e përshkruan këtë punë si një “regjistër akumuluar” që mund të çonte në vrasje. Një nga personat e rekrutuar ishte mjeshtri i librave Franz Krause, i njohur për restaurimin e koleksionit të librave të kishës në Neisse, Poloni.
Dokumentet tregojnë se këta restaurues përdornin “procese shkatërruese” për të bërë dokumentet e vjetra të lexueshme, duke rrezikuar kështu dëmtimin e tyre të mëtejmë. Shkalla e njohurive dhe ushtrimeve të dështuara tregojnë se këta profesionistë kontribuan në mekanizmat e identifikimit dhe përndjekjes së hebrenjve. Blewett thekson se këta restaurues “përmes punës së tyre komplotuan me regjimin nazist për të ndihmuar dhe nxitur akte kriminale”.
Michael Daley, drejtori i ArtWatch UK, e quajti këtë një “abuzim tronditës të aftësive”, duke theksuar se kontrolli mbi materialet historike mund të përdoret për qëllime të mira apo keq. Ky studim, i përmbledhur në librin e Blewett “Art Restoration Under the Nazi Regime”, është një kontribut i rëndësishëm që dokumenton përfshirjen e profesionistëve të konservimit në krimet e luftës dhe gjenocidin nazist, duke ofruar një perspektivë të re mbi rolin e tyre në historinë e errët të shekullit XX.
