Ministrat e Mbrojtjes të disa shteteve të Bashkimit Evropian po mbajnë bisedime urgjente për një “mur për dronët”, pasi dronët rusë supozohet se shkelën hapësirat ajrore të Polonisë dhe Rumanisë në ditët e fundit.
Inkursionet e paautorizuara të dronëve detyruan po ashtu mbylljen e aeroporteve në Danimarkë dhe Norvegji.
Video-konferenca e 26 shtatorit – e thirrur nga komisionari për Mbrojtje i BE-së, Andrius Kubilius, që përfshin disa shtete të krahut lindor të NATO-s, por edhe nga Danimarka dhe Ukraina – synon që të koordinojë sensorët, pajisjet elektronike për ndërhyrje dhe rregullat për përgjigje të shpejtë, në mënyrë që fluturaket e vogla pa pilot (dronë) të zbulohen dhe neutralizohen para se të kërcënojnë avionin civil evropian ose bazat kritike.
Ministrat pritet të shikojnë infrastrukturën dhe financimin që kërkohet për një sistem efektiv të mbrojtjes kundër dronëve, pas një numri të incidenteve të profilit të lartë me dronë në javët e fundit.
Më 9-10 shtator, afër 20 dronë rusë raportohet se u futën në hapësirën ajrore polake gjatë sulmeve në Ukrainë, duke detyruar autoritetet polake që të mbyllnin një aeroport dhe NATO-ja të ngrinte në ajër avionë.
Disa ditë më vonë, Rumania raportoi për një inkursion të ngjashëm afër deltës së Danubit.
Më 22 shtator, dronët detyruan mbylljen për disa orë të Aeroportit të Kopenhagës dhe po ashtu mbylljen për një periudhë të shkurtër të qendrës kryesore të aviacionit në Oslo. Më pas, detektime të tjera të fluturakeve pa pilot shkaktuan ndërprerje në aeroportet në qytetet daneze të Alaborgut dhe Billundit dhe dronët u panë pranë ndërtesave ushtarake.
Dëshmitarët thanë se dronët kishin drita jeshile që pulsonin dhe autoritetet i cilësuan këto aktivitete si të natyrës “hibride”, duke shtuar se me gjasë ishin të koordinuara, edhe pse nuk thanë se kush qëndronte pas tyre.
Zyrtarët perëndimorë besojnë se Moska qëndron pas kësaj sjellje, duke e përshkruar si një lloj të luftës së “zonës gri” apo hibride. Duke dislokuar dronë të lirë për të shkaktuar shqetësime ndaj aeroporteve dhe bazave ajrore, Rusia mund të shkaktojë përgjigje të kushtueshme mbrojtëse, të shqetësojë civilët dhe të shohë se ku janë dobësitë e mbrojtjes së Perëndimit. Dhe, të gjitha këto mund t’i arrijë pa nisur një konflikt të hapur.
Mediat daneze dhe rajonale kanë raportuar se anija ruse e llojit Ropucha, Aleksandr Shabalin, është incizuar nga një helikopter duke qëndruar rreth 12 kilometra larg nga ishulli danez, Langeland, gjatë valës së inkursioneve të dronëve në Skandinavi. Raportohet se anije e kishte të fikur transponderin.
Publikisht, zyrtarët nuk e kanë lidhur anijen me inkursionet, por koha dhe afërsia kanë shtuar dyshimet se mund të ketë pasur lëshime të dronëve edhe nga deti.
Rusia ka mohuar çdo ndërhyrje.
Ekspertët thonë se hapësira ajrore civile dhe ushtarake e Evropës është e cenueshme.
Dronët, që janë në klasën për konsumatorë, mund të lëshohen nga toka ose deti jashtë zonave të mbrojtura, dhe më pas mund të hyjnë përkohësisht në korridoret apo të kalojnë mbi aeroporte apo bazat ajrore dhe të shkaktojnë ndërprerje: devijime të avionëve, vonesa, shqetësime të sigurisë, edhe nëse dronët nuk bartin eksplozivë./rel/
