Shkelja e hapësirës ajrore polake nga dronët rusë shënon një përshkallëzim të ri të armiqësive me Evropën. Por çfarë synon të fitojë Vladimir Putini dhe si do të reagojë NATO?
Ngjarja ngre shumë pikëpyetje mbi Rusinë, Poloninë dhe aleancën, që nga qëllimi i Moskës për të dërguar dronë mbi Poloni, deri tek gatishmëria e Varshavës dhe e NATO-s për t’u përballur me realitetin e luftës moderne me dronë.
1. Çfarë ndodhi mbi lindjen e Polonisë?
Kryeministri Donald Tusk i tha parlamentit se hapësira ajrore e vendit ishte shkelur 19 herë. Aeroplanë polakë F-16 dhe avionë holandezë F-35, bashkë me mjete të tjera, rrëzuan të paktën katër dronë, shkruan ilirianews.al. Copëza u gjetën në disa zona të Polonisë lindore, ndërsa një prej tyre goditi një banesë. Fatmirësisht nuk pati viktima.
Tusk deklaroi: “Nuk ka asnjë dyshim për qëllimet agresive të Rusisë”. Polonia aktivizoi Nenin 4 të NATO-s për të thirrur aleatët në konsultime.
2. A mund të ketë qenë aksident?
Dronë rusë kanë rënë herë pas here në vendet kufitare të NATO-s si Rumania gjatë tre viteve të fundit, por ky është rasti i parë kur një numër kaq i madh shfaqet mbi një shtet aleat dhe rrëzohet.
Ministri i Jashtëm polak, Radosław Sikorski, tha se dronët nuk kishin devijuar rastësisht, por ishin drejtuar qëllimisht. Edhe Gjermania mbështeti këtë version. Ekspertë të mbrojtjes theksuan se trajektorja e dronëve tregonte veprim të kontrolluar.
Megjithatë, Londra shfaqi më shumë kujdes, duke paralajmëruar se ende nuk ka një vlerësim të plotë mbi qëllimin e Rusisë.
3. Çfarë thotë Kremlini?
Reagimi i parë i Moskës ishte fajësimi i Ukrainës. Diplomati rus në Varshavë tha se dronët kishin ardhur “nga ana e Ukrainës” dhe se nuk kishte prova për origjinën ruse.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, shmangu komentet direkte, duke shtuar se BE dhe NATO “na akuzojnë çdo ditë pa argumente”. Më vonë, Ministria ruse e Mbrojtjes publikoi një njoftim ku pranoi se kishte kryer një sulm masiv me dronë mbi objektet ushtarake të Ukrainës perëndimore, por mohoi që dronët të kishin destinacion Poloninë.
4. A është pjesë e një plani rus?
Në javët e fundit, Rusia ka intensifikuar sulmet kundër Ukrainës, duke lëshuar qindra dronë e raketa në një ditë të vetme dhe duke goditur ndërtesa qeveritare, fabrika amerikane në Ukrainë perëndimore dhe edhe misionin diplomatik të BE në Kiev, shkruan ilirianews.al.
Gjenerali në pension Ben Hodges tha se kjo është një lëvizje e qëllimshme që tregon prirjen e Putinit për të rrezikuar, sidomos duke pasur parasysh se rreth 8 mijë trupa amerikane ndodhen në Poloni.
Ekspertë të sigurisë e shohin këtë si një kombinim të dobësisë ekonomike ruse dhe oportunizmit strategjik.
5. Çfarë tregon kjo për mbrojtjen ajrore të Polonisë dhe NATO-s?
Dronët u zbuluan dhe disa u rrëzuan, por përdorimi i avionëve luftarakë modernë si F-16 dhe F-35 për të neutralizuar dronë konsiderohet i kushtueshëm dhe joefikas.
Analistët paralajmërojnë se, pas tre vitesh lufte, NATO ende nuk është përgatitur siç duhet për sulmet ruse që mund të shënjestrojnë edhe shtetet aleate. Ukraina, në kontrast, arrin të rrëzojë shumicën e dronëve në mënyrë më të shpejtë dhe më të lirë.
6. Si mund të përgjigjet NATO?
Ngjarja ka shtuar urgjencën për përmirësimin e mbrojtjes ajrore. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka theksuar se aleanca ka nevojë për një rritje pesëfish të kapaciteteve të mbrojtjes ajrore dhe raketore.
