Gjykata e Lartë e Evropës të premten vuri në pikëpyetje legjitimitetin e listës së “vendeve të sigurta” që Italia përdor për të dërguar emigrantë në Shqipëri dhe për të përshpejtuar kërkesat e tyre për azil, në një goditje të re ndaj një pike kyçe të politikës së qeverisë për migracionin .
Gjyqtarët në gjykatën më të lartë të Bashkimit Evropian vendosën të premten se Italia mund të përshpejtojë deportimet e migrantëve në vendet që i përcakton si “të sigurta” nëse plotëson kushte të caktuara.
Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED) u pyet nëse një procedurë e përshpejtuar e azilit, që u lejon zyrtarëve të kthejnë shpejt emigrantët nga vendet që nuk përballen me luftë ose kriza të rëndësishme, ishte e lejueshme.
Vendimet e BE-së kanë të drejtë të përcaktojnë vende të sigurta origjine për të përshpejtuar procedurat e azilit nëse autoritetet zbulojnë burimet për vlerësimin e tyre, vendosi gjykata.
“Burimet e informacionit mbi të cilat bazohet një përcaktim i tillë duhet të jenë mjaftueshëm të arritshme, si për aplikantin ashtu edhe për gjykatën ose tribunalin që ka juridiksion”, shkroi gjykata më e lartë e BE-së.
Një kusht i dytë i përcaktuar nga gjykata është që një shtet mund të përcaktohet si vend i sigurt origjine vetëm nëse ofron mbrojtje të përshtatshme për të gjithë popullsinë, përfshirë pakicat.
Gjykata me seli në Luksemburg tha gjithashtu se, ndërsa një procedurë e përshpejtuar nuk shkel ligjin e BE-së, përcaktimi i vendeve të sigurta duhet t’i nënshtrohet shqyrtimit gjyqësor në mënyrë që migrantët të mund të sfidojnë vendimet e marra mbi kërkesat e tyre për azil.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni kritikoi vendimin e GJED-së mbi klasifikimin e vendeve të sigurta të origjinës. Ajo tha se vendimi kufizoi më tej hapësirën tashmë të kufizuar për manovrim të qeverive.
“Ky është një hap që duhet t’i shqetësojë të gjithë”, tha Meloni. “Vendimi i gjykatës dobëson politikën për të luftuar imigracionin masiv të paligjshëm dhe për të mbrojtur kufijtë kombëtarë.”
Pse iu kërkua gjykatës evropiane të merrte një vendim?
Dy shtetas bangladeshianë, të cilët u shpëtuan në det vitin e kaluar nga marina italiane, u dërguan në një qendër paraburgimi në Shqipëri.
Meqenëse Bangladeshi është në një listë vendesh që Italia i konsideron të sigurta , kërkesa e tyre për azil u vlerësua shpejt përpara se të refuzohej.
Megjithatë, një gjykatë italiane vendosi vitin e kaluar se migrantët nga Bangladeshi dhe Egjipti nuk mund të ktheheshin menjëherë sepse këto vende nuk janë mjaftueshëm të sigurta.
Gjyqtarët në Gjykatën e Qarkut të Romës , të cilët ia referuan çështjen Luksemburgut , do të kenë fjalën e fundit në përcaktimin nëse procedura është zbatuar në mënyrë korrekte për dy shtetasit e Bangladeshit.
Pse u dërguan emigrantët në Shqipëri?
Procesi i përshpejtuar dhe ndalimi i migrantëve në mjediset në Shqipëri u prezantua nga qeveria e Melonit në një përpjekje për të frenuar numrin e migrantëve që hyjnë në vend.
Të dyja politikat janë përballur me kritika të ashpra. Gjykatat italiane kanë vendosur kundër këtyre politikave dhe kanë referuar disa raste në gjykatën më të lartë të BE-së në Luksemburg për sqarime.
Politikanët e opozitës argumentojnë se skema është e kushtueshme, e ndërlikuar dhe dëmtuese për të drejtat e emigrantëve. Një delegacion joqeveritar që vëzhgon procesin në Shqipëri thotë se ajo i privon në mënyrë të paligjshme emigrantët nga ndihma me kërkesat për azil.
