Ligjvënësit dhe qeveritë e Bashkimit Evropian ranë dakord mbi rregulla të reja që lejojnë vendet të dërgojnë emigrantë të urdhëruar të largohen nga blloku në qendrat në vendet e treta, një veprim që ka tërhequr kritika të ashpra nga grupet e të drejtave që paralajmërojnë se mund të mundësojë abuzime.
Marrëveshja është pjesë e një shtrëngimi më të gjerë të politikës së migracionit të BE-së mes presionit nga partitë e krahut të djathtë, edhe pse ardhjet e parregullta ranë me 26% vitin e kaluar në nivelin e tyre më të ulët që nga viti 2021.
Legjislacioni, i cili ende kërkon miratim zyrtar nga qeveritë e BE-së dhe Parlamenti Evropian, u propozua nga Komisioni Evropian vitin e kaluar. Komisioni thotë se do të thjeshtojë procedurat dhe do t’u japë qeverive më shumë mjete për të dëbuar njerëzit duke respektuar të drejtat themelore.
“Kjo Rregullore do të krijojë një makineri drakoniane ndalimi dhe dëbimi,” tha Silvia Carta, oficere e avokimit në Platformën për Bashkëpunim Ndërkombëtar për Migrantët Pa Dokumenta (PICUM), një organizatë e të drejtave të njeriut.
Vendet e BE-së thonë se ata luftojnë për të siguruar që azilkërkuesit e refuzuar të largohen nga territori i tyre. Komisioni thotë se vetëm rreth 20% e njerëzve të urdhëruar të largohen aktualisht largohen.
Sipas rregullave të reja, shtetet e BE-së do të jenë në gjendje të krijojnë të ashtuquajturat “qendër kthimi” jashtë bllokut për njerëzit, kërkesat e të cilëve për azil janë refuzuar ose që janë urdhëruar të largohen nga BE. Të dëbuarit mund të dërgohen në qendrat në vendet me të cilat nuk kanë lidhje.
Shtetet anëtare nuk kanë bërë të ditur vendet e mundshme pritëse.
Projektligji zgjat periudhat e ndalimit dhe prezanton dënime, duke përfshirë ndalimin e hyrjes, gjobat dhe sanksionet e mundshme penale për mosbashkëpunim. Autoritetet do të lejohen të marrin sendet, të arrestojnë të mitur, të mbledhin të dhëna biometrike dhe të kontrollojnë shtëpitë.
Marrëveshja gjithashtu i lejon autoritetet të kontrollojnë migrantët dhe “lokalet përkatëse”, një term që grupet e të drejtave të njeriut e kritikojnë si tepër të gjerë dhe që mundëson bastisje në shtëpi.
Aktivistët e të drejtave të njeriut dhe organizatat joqeveritare që punojnë me azilkërkuesit në BE thonë se disa nga praktikat tashmë po ndodhin dhe janë rritur muajt e fundit, duke treguar për një rritje të dëbimeve të refugjatëve të njohur nga Gjermania dhe shtetet e tjera në Greqi dhe vende të tjera kufitare të BE-së.
