Zhvillimet e fundit rreth Evës Dumanit, një shqiptare e mbetur në kampet e Sirisë, pasqyrojnë një betejë të thellë për riatdhesim që ka zgjuar interesin publik. Në vitin 2014, Eva u dërgua në Siri nga babai i saj, Shkëlzen Dumani, i cili tragjikisht u vra atje. Pas një përpjekjeje 12-vjeçare të dajës, Xhetan Ndregjoni, për ta rikthyer atë në Shqipëri, u zbuluan dy faza të rëndësishme që ilustrojnë vështirësitë e këtij procesi.
Faza e parë përfshinte daljen e Evës nga kampi Al Hol dhe udhëtimin nga Siria veriore, në qytetin Idlib, drejt Turqisë. Ky kalim i kufirit ishte jashtëzakonisht i rrezikshëm, veçanërisht sepse Eva nuk dispononte një pasaportë të vlefshme. Ajo arriti të hyjë në territorin turk ilegalisht, me ndihmën e një zyrtari të inteligjencës siriane, përkundër rregullave strikte që qeveria turke ka për hyrjen nga Siria.
Në fazën e dytë, situata për Evën u përkeqësua pasi një urdhër arresti provizor për kalim të paligjshëm kufiri iu komunikua nga xhandarmëria turke. Këtu, ndërhynë autoritetet shqiptare të inteligjencës, duke ofruar garanci të rëndësishme që përshpejtuan procesin e deportimit të saj në Shqipëri. Shërbimi i inteligjencës shqiptare (SHISH) dhe Drejtoria e Antiterrorit luajtën një rol kyç në sigurimin e informacionit që ndihmoi në shmangien e dërgimit të saj në qendrat e dëbimit.
Eva Dumanit iu lejua të kthehej në Shqipëri, një proces që u mbikëqyr nga inteligjenca turke përmes një personi me origjinë shqiptare në Adana. Megjithatë, ajo përballet me një ndalim për të hyrë në Turqi për pesë vitet e ardhshme. Kjo situatë është një shembull i sfidave të shumta me të cilat përballen individë si Eva, të cilët kanë qenë të detyruar të lënë shtëpitë e tyre për shkak të konflikteve. Përveç kësaj, rasti i një gruaje nga Kosova, e cila u përpoq të kthehej nëpërmjet të një pike kufitare, tregon vështirësitë e ngjashme që përjetojnë edhe të tjerë nga ky rajon.









